Class 8 Sanskrit — Chapter 5: कण्टकेनैव कण्टकम्

What you'll learn

• ▸कथाबोधः (Story Comprehension)
• ▸पाठस्य नीतिः (Moral of the Story)
• ▸प्रमुख पात्र एवं संवाद (Characters and Dialogues)
• ▸शब्दार्थाः (Vocabulary)
• ▸प्रश्ननिर्माणम् (Question Formation)
• ▸विशेषण-विशेष्य तथा सर्वनाम-अव्ययपदानि (Adjectives, Nouns, Pronouns, and Indeclinables)
• ▸धातु-प्रत्यय-विभागः (Root Verb and Suffix Separation)
• ▸ऋकारान्त-स्त्रीलिङ्ग-शब्दरूपाणि (Declensions of 'ऋ' ending Feminine Nouns)

Chapter Summary

--- PAGE 1 --- 0851CH05 पञ्चमः पाठः कण्टकेनैव कण्टकम् [मध्यप्रदेश के डिण्डोरी जिले में प्रधानों के बीच प्रचलित एक लोककथा है। यह पञ्चतन्त्र की शैली में रचित है। इस कथा में यह स्पष्ट किया गया है कि संकट में चतुराई एवं प्रत्युत्पन्नमतित्व से बाहर निकला जा सकता है।] आसीत् कश्चित् चञ्चलो नाम व्याधः। पक्षिगगदीनां ग्रहणेन सः स्वीयां जीविकां निर्वाहयति स्म। एकदा सः वने जालं विस्तीर्य गृहम् आगतवान्। अन्यस्मिन् दिवसे प्रातःकाले यदा चञ्चलः वनं गतवान् तदा सः दृष्टवान् यत् तेन विस्तारित जाले दौर्भाग्यद् एकः व्याघ्रः बद्धः आसीत्। सोऽचिन्तयत्, 'व्याघ्रः मां खादिष्यति अतएव पलायनं करणीयम्।' व्याघ्रः न्यवेदयत् -'भो मानव! कल्याणं भवतु ते। यदि त्वं मां मोचयिष्यसि तर्हि अहं त्वां न हनिष्यामि।' तदा सः व्याधः व्याघ्रं जालात् बहिः निरसारयत्। व्याघ्रः क्लान्तः आसीत्। सोऽवदत्, 'भो मानव! पिपासुः अहम्। नद्याः जलमानीय मम पिपासां शमय। व्याघ्रः जलं पीत्वा पुनः 2024-25 --- PAGE 2 --- व्याधमवदत्, 'शान्ता मे पिपासा। साम्प्रतं बुभुक्षितोऽस्मि। इदानीम् अहं त्वां खादिय्यामि।' चञ्चलः उक्तवान्, 'अहं त्वत्कृते धर्मम् आ…

Practice Questions from this Chapter

Tap "Get Solution" on any question to ask our AI tutor.

1. Share stories of clever animals. Get Solution →
2. Describe famous trickster characters. Get Solution →
3. What is the "golden rule"? Get Solution →
4. व्याधस्य नाम किम् आसीत्? Get Solution →
5. चञ्चलः जाले कं बद्धं दृष्टवान्? Get Solution →
6. पिपासुः व्याघ्रः व्याधं किम् आनेतुम् अवदत्? Get Solution →
7. बदरी-गुल्मानां पृष्ठे का निलीना आसीत्? Get Solution →
8. चञ्चलः केषां ग्रहणेन जीविकां निर्वाहयति स्म? Get Solution →

Did you know?

• 💡 Crows are so clever they can recognize human faces and remember them for years.
• 💡 Octopuses can quickly change their skin color and texture to perfectly camouflage.
• 💡 Many "trickster" animals like the fox appear in folklore worldwide as cunning figures.
• 💡 The oldest known fable collection, Aesop's Fables, taught moral lessons through animals.
• 💡 The concept of "an eye for an eye" is an ancient legal principle about reciprocal justice.

Frequently Asked Questions

Related Chapters