Class 6 Sanskrit — Chapter 14: आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः

What you'll learn

• ▸The Subhashita on Laziness and Hard Work
• ▸Story Comprehension: The Beggar and the Rich Man
• ▸Introduction to Dvitiya Vibhakti (Accusative Case)
• ▸Forms of Dvitiya Vibhakti: Masculine and Feminine Nouns
• ▸Forms of Dvitiya Vibhakti: Neuter Nouns and Pronouns
• ▸Sentence Construction using Dvitiya Vibhakti
• ▸Chapter Vocabulary (शब्दार्थाः)

Chapter Summary

--- PAGE 1 --- चतुर्दशः पाठः आलस्यं हि मनुष्याणां शरीरस्थः महान् रिपुः 0672CH14 मातः ! अद्य तु अवकाशदिनम् अस्ति । अद्य अहं सम्पूर्णदिने विश्रामं करिष्यामि। अवकाशः विद्यालयस्य अस्ति न तु स्वाध्यायस्य। बहु आलस्यं करोषि। उत्तिष्ठ, परिश्रमं कुरु। अहम् उत्तीर्णः भविष्यामि। किम् अधिकेन परिश्रमेण? तत् कथं मातः :? यदि ज्ञातुम् इच्छसि, तर्हि एतां कथां पठ। यः परिश्रमं करोति, सः एव जीवने सफलतां प्राप्नोति। परिश्रमः एव मनुष्यस्य मित्रम् अस्ति। आलस्यं तु शत्रुः इव अस्ति। Reprint 2025-26 --- PAGE 2 --- एकस्मिन् विशाले ग्रामे कश्चन भिक्षुकः आसीत्। यद्यपि सः उन्नतः दृढकायः च युवकः आसीत् तथापि सः भिक्षाटनं करोति स्म। मार्गे यः कोऽपि मिलति तं सः कथयति – “कृपया भिक्षां यच्छतु। दरिद्राय दानं करोतु। पुण्यं प्राप्नोतु!” इति। केचन जनाः तस्मै धनं यच्छन्ति। केचन च तर्जयन्ति। एकदा तेन मार्गेण कश्चित् धनिकः आगच्छति। सः भिक्षुकः मनसि एव चिन्तयति – “अहो मम भाग्यम्। अद्य अहं प्रभूतं धनं प्राप्नोमि” इति। भिक्षुकः धनिकं वदति – “आर्य! अहम् अतीव दरिद्रः अस्मि। कृपया दानं करोतु” इति। धनिकः तं पृष्टवान् – “त्वं…

Practice Questions from this Chapter

Tap "Get Solution" on any question to ask our AI tutor.

1. Explain how hard work helps. Get Solution →
2. Discover ways to overcome laziness. Get Solution →
3. Understand the value of my body. Get Solution →
4. According to the text, what was the physical condition of the beggar? Get Solution →
5. What did the beggar do for a living? Get Solution →
6. Who did the beggar meet on the road one day? Get Solution →
7. What did the beggar wish to receive from the rich man? Get Solution →
8. For 1000 rupees, what did the rich man ask for from the beggar? Get Solution →

Did you know?

• 💡 Sloths are so slow that algae can grow on their fur.
• 💡 Ants can lift 50 times their own body weight.
• 💡 Honey bees collectively fly 90,000 miles for one pound of honey.
• 💡 Your brain uses 20% of your body's energy even while you are resting.
• 💡 A snail's top speed is only 0.03 miles per hour.

Frequently Asked Questions

Related Chapters